Cây Mướp Tây – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi

140
Cây Mướp Tây
Cây Mướp Tây
Đánh giá

Những cây thuốc và vị thuốc Việt NamĐỗ Tất Lợi

Mướp Tây trang 776-777 tải bản PDF tại đây.

Còn gọi là bông vàng, bắp chà, thảo cà phê (T.Q.).

Tên khoa học Hibiscus esculentus L. (Albelmoschus esculentus Wight et Arn.).

Thuộc họ Bông Malvaceae.

Mô tả cây

Cây thuộc thảo, sống hằng năm, thân có lông dài và cứng. Lá hình tim, răng cưa to thổ nhưng không vượt quá nửa giữa của phiến lá. Lông trên lá dài và nằm rạp, 5 gân chính nổi rõ, cuống lá dài 15-18cm. Hoa màu vàng, ở giữa có màu đỏ tía, mọc ở kẽ lá, cuống hoa to. Tiểu đài 8-10, tràng 5. Nhị nhiều đính nhau thành ống. Quả hình thoi, dài 10cm hay hơn, phía cuống cụt, hình 5 cạnh, với 10 rãnh dọc trên mặt quả. Hạt hình cầu màu xám nhạt, mặt nhẫn.

Cây Mướp Tây
Cây Mướp Tây

Phân bố, thu hái và chế biến

Trống khắp nơi ở Việt Nam nhưng phổ biến nhất ở miền Nam. Còn thấy ở nhiều nước vùng nhiệt đới.

Người ta dùng quả non hoặc quả già, hạt và rễ tươi hay phơi khô làm thuốc.

Thành phần hoá học

Quả non chứa 4 đến 16% chất hydrat cacbon gồm chủ yếu tinh bột và đường, ngoài ra còn rất nhiều chất nhầy.

Hạt chứa 15 đến 22% chất dầu béo lỏng, màu vàng xanh lục, mùi thơm, thành phần chủ yếu của dấu là panmitin và stearin. Khô dầu rất nhiều protein dùng làm thức ăn cho gia súc.

Rễ và lá chứa chất nhầy.

Công dụng và liều dùng

Quả non dùng nấu ăn, khi nấu thái mỏng, nấu sẽ cho một chất nhầy và có vị hơi chua ăn mát, thường dùng trong trường hợp viêm đường tiểu tiện, tiểu tiện khó khăn.

Rễ và lá thái mỏng phơi khô dùng làm thuốc chữa ho, viêm họng. Ngày uống 10-16g dưới dạng thuốc sắc hay thuốc pha. Còn dùng súc miệng.

Ngoài công dụng làm thuốc, hạt và rễ còn Người ta dùng quả non hoặc quả già, hạt và được dùng làm chất dính trong nghề làm giấy; rễ tươi hay phơi khô làm thuốc. hạt chín phơi khô rang lên pha uống như cà phê.

Ngày viết:
Giáo sư – Tiến sĩ Đỗ Tất Lợi sinh ngày 2 tháng 1 năm 1919 tại xã Phú Minh, huyện Sóc Sơn, Hà Nội và mất ngày 3 tháng 2 năm 2008. Ông là một nhà nghiên cứu dược học nổi tiếng và là “cây đại thụ” của nền y học cổ truyền Việt Nam.
LEAVE A REPLY
Please enter your comment!