THỰC TRẠNG TRẦM CẢM, CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN ĐỘT QUỴ TẠI BỆNH VIỆN PHỤC HỒI CHỨC NĂNG – ĐIỀU TRỊ BỆNH NGHỀ NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Người bệnh đột quỵ bị suy giảm chức năng dẫn đến chất lượng cuộc sống (CLCS) thấp và nguy cơ phát triển trầm cảm. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả thực trạng trầm cảm, chất lượng cuộc sống và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân sau đột quỵ đang điều trị phục hồi chức năng. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang trên 157 bệnh nhân tại Bệnh viện Phục hồi chức năng – Điều trị bệnh nghề nghiệp. Các công cụ khảo sát là PHQ-9 (Trầm cảm); EQ-5D-5L (CLCS) và FIM (Thang đo thực hiện chức năng độc lập). Kết quả: Tỷ lệ trầm cảm tối thiểu và nhẹ lần lượt là 18,5% và 5,7%. Điểm CLCS trung bình là 17,2 ± 3,7; EQ-index = 0,265 ± 0,304; có 61,0% ghi nhận giảm CLCS từ trung bình đến rất nặng. Chức năng vận động FIM đạt 64,4 ± 15,6 điểm, với 87,3 % cần trợ giúp một phần. Cư trú ngoài TP. HCM (OR=12,92; p=0,002); người chăm sóc là con cái/người thân (OR=19,52; p=0,047) làm tăng nguy cơ trầm cảm; hỗ trợ tinh thần giúp giảm nguy cơ (OR=0,02; p=0,004). Cư trú ngoài TP. HCM (β=0,101; p = 0,035) và điểm FIM cao hơn (β=0,008; p=0,000) thì CLCS tốt hơn theo EQ_index. Không có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa trầm cảm với CLCS và chức năng vận động (p>0,05). Kết luận: Các yếu tố xã hội như nơi cư trú, người chăm sóc và hỗ trợ tinh thần có liên quan tới nguy cơ trầm cảm trong khi chức năng vận động liên quan tới CLCS. Phục hồi chức năng là rất cần thiết tuy nhiên cần kết hợp với sàng lọc trầm cảm và can thiệp tâm lý sớm để nâng cao kết quả phục hồi và chất lượng sống.
Từ khóa
trầm cảm, chất lượng cuộc sống, phục hồi chức năng, đột quỵ.
Tài liệu tham khảo
2. Đỗ Đức Thuần, Đào Văn Hùng (2023) “Nghiên cứu tỷ lệ trầm cảm và một số yếu tố lâm sàng liên quan với trầm cảm ở bệnh nhân nhồi máu não”. Tạp chí Y học Việt Nam, 530.
3. Thị Ngọc Phạm, Thị Hậu Vũ, Minh Đức Dương, Anh Tuấn Nguyễn, Thị Thanh Phượng Phạm, Minh Phượng %J Tạp chí thần kinh học Việt Nam Nguyễn (2023) “Tác động của các yếu tố tâm lý xã hội và mức độ phụ thuộc chức năng đối với tình trạng trầm cảm của người bệnh sau đột quỵ tại khoa nội hồi sức thần kinh, Bệnh viện hữu nghị Việt Đức năm 2023”. (39), 3-13.
4. Phạm Thị Thuận, Trương Quang Trung, Vũ Thị Thanh Huyền (2020) “Biểu hiện trầm cảm và một số yếu tố liên quan ở các bệnh nhân sau đột quỵ não tại Viện Y học Cổ truyền Quân đội và Bệnh viện Lão khoa Trung ương”. Journal of 108-Clinical Medicine Phamarcy.
5. Hackett ML, Köhler S, O’Brien JT, Mead GE (2014) “Neuropsychiatric outcomes of stroke”. The Lancet Neurology, 13, (5), pp. 525-534.
6. Hackett ML, Pickles K (2014) “Part I: frequency of depression after stroke: an updated systematic review and meta-analysis of observational studies”. International journal of stroke : official journal of the International Stroke Society, 9, (8), pp. 1017-1025.
7. V. Q. Mai, S. Sun, H. V. Minh, et al. (2020) “An EQ-5D-5L Value Set for Vietnam”. Qual Life Res, 29, (7), 1923-1933.
8. Sun Woo Kang, Sook-Hyun Lee, Ye-Seul Lee, et al. (2022) “Association between depression and quality of life in stroke patients: The Korea National Health and Nutrition Examination Survey (KNHANES) IV–VII (2008–2018)”. PLOS ONE, 17, (6), e0269010.
9. Lu Liu, Min Xu, I. Marshall, C. Wolfe, Yanzhong Wang, M. O’Connell (2023) “Prevalence and natural history of depression after stroke: A systematic review and meta-analysis of observational studies”. PLOS Medicine, 20.
10. Y. Mei, Zhenxia Zhang, Hui Wu, et al. (2022) “Health-Related Quality of Life and Its Related Factors in Survivors of Stroke in Rural China: A Large-Scale Cross-Sectional Study”. Frontiers in Public Health, 10.
