KHẢO SÁT CÁC ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN BỆNH LÝ RỐI LOẠN LIPID MÁU TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC VÕ TRƯỜNG TOẢN NĂM 2025
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Rối loạn lipid máu đang gia tăng đáng kể tại Việt Nam, đặc biệt ở người thừa cân béo phì, trở thành gánh nặng sức khỏe cộng đồng do liên quan mật thiết đến bệnh tim mạch và tử vong sớm. Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm làm sáng tỏ đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và các yếu tố ảnh hưởng đến rối loạn lipid máu tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 150 bệnh nhân có rối loạn lipid máu tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản từ tháng 4/2025 đến 6/2025. Kết quả: Trong 150 bệnh nhân rối loạn lipid máu, phần lớn có lối sống ít vận động (92%), béo phì (76,7%), tăng huyết áp (76,7%), đái tháo đường (66,7%) và vòng bụng lớn (66,7%). Rối loạn lipid phổ biến nhất là tăng triglyceride (58%), tiếp theo là tăng LDL-c (14,7%) và giảm HDL-c (8%). Béo phì làm tăng nguy cơ tăng triglyceride (OR = 20,10; p < 0,001) và LDL-c (OR = 7,60; p = 0,024). Vòng bụng lớn và tỷ lệ mỡ nội tạng cao cũng liên quan có ý nghĩa với tăng triglyceride và LDL-c (p < 0,01). Chưa ghi nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa dấu gai đen, gan nhiễm mỡ với tăng LDL-c, p>0,05. Kết luận: Tăng triglyceride là rối loạn lipid phổ biến nhất (chiếm 58%), tiếp đến là tăng LDL-cholesterol (14,7%) và giảm HDL-cholesterol (8%). Các yếu tố béo phì toàn thân và béo bụng làm tăng rõ rệt nguy cơ rối loạn lipid máu, p<0,05). Đặc biệt, tăng tỷ lệ mỡ nội tạng làm tăng nguy cơ tăng LDL-c với OR = 15,32; KTC 95%: 2,00 – 117,45, p = 0,001.
Từ khóa
đặc điểm lâm sàng, đặc điểm cận lâm sàng, yếu tố ảnh hưởng, rối loạn lipid máu
Tài liệu tham khảo
2. Abera, A., Worede, A., Hirigo, A. T., Alemayehu, R., & Ambachew, S. (2024). Dyslipidemia and associated factors among adult cardiac patients: a hospital-based comparative cross-sectional study. European journal of medical research, 29(1), 237. https://doi.org/10.1186/ s40001-024-01802-x.
3. Đỗ Thuỳ Dung, Lê Huy Thạch và cộng sự (2024), Bước đầu nghiên cứu đặc điểm rối loạn lipid máu ở đối tượng khám sức khỏe định kỳ tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Thuận, Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 80, 24-29, https://doi.org/ 10.58490/ctump.2024i80.2997.
4. Nguyễn Trường Đông và cộng sự (2024). Tỷ lệ rối loạn lipid máu và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân điều trị nội trú tại Khoa Nội, Trung tâm Y tế huyện An Minh năm 2023. Tạp Chí Y học Việt Nam, 533(1), 93-98. DOI: 10.51298/vmj. v533i1.7793.
5. Nguyễn Hoàng Hải và cộng sự (2025). Nghiên cứu đặc điểm rối loạn lipid máu ở bệnh nhân hội chứng mạch vành cấp tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Tạp Chí Y học Việt Nam, 551(3), 76-82. DOI: 10.51298/vmj.v551i3.14770.
6. Ho, N. T., Tran, M. T., Tran, C. T. D., Vanderbloemen, L., Pham, T. T., Hoang, L. B., Nguyen, Q. V., Dorn, J., Trevisan, M., Shu, X. O., & Le, L. C. (2024). Prevalence of metabolic syndrome among Vietnamese adult employees. Nutrition, metabolism, and cardiovascular diseases: NMCD, 34(2), 326–333. https://doi.org/10.1016/j.numecd.2023.10.002.
7. Pappan N, Awosika AO, Rehman A. Dyslipidemia. [Updated 2024 Mar 4]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560891/
8. Yin, H., Lu, B., Zeng, K. et al. Prevalence and factors associated with dyslipidemia in patients with first hospitalization for major depressive disorder: a large sample cross-sectional study. BMC Psychiatry 24, 396 (2024). https://doi.org/10.1186/s12888-024-05848-3.
9. Zheng, C., Liu, Y., Xu, C. et al. Association between obesity and the prevalence of dyslipidemia in middle-aged and older people: an observational study. Sci Rep 14, 11974 (2024). https://doi.org/10.1038/s41598-024-62892-5.
