CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN MỨC ĐỘ NẶNG CỦA BIẾN CHỨNG VIÊM PHỔI Ở BỆNH NHI MẮC BỆNH SỞI TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN – NHI ĐÀ NẴNG
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Năm 2024, dịch sởi đang bùng phát trở lại trên toàn thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng và dự báo dịch sởi còn diến biến phức tạp vào năm 2025. Tại Bệnh viện Phụ Sản – Nhi Đà Nẵng, số bệnh nhi nhập viện do mắc sởi có xu hướng tăng từ cuối năm 2024 – đầu năm 2025, nhưng hiện nay chưa có nghiên cứu nào được công bố về các yếu tố liên quan đến mức độ nặng của biến chứng viêm phổi ở trẻ mắc sởi. Mục tiêu: Khảo sát các yếu tố liên quan đến mức độ nặng của biến chứng viêm phổi ở bệnh nhi mắc sởi. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang trẻ từ 1 tháng đến 15 tuổi mắc sởi điều trị tại Bệnh viện Phụ Sản – Nhi Đà Nẵng. Chẩn đoán sởi dựa vào hướng dẫn của Bộ Y Tế năm 2014 và 2025: là ca bệnh nghi ngờ hoặc ca bệnh lâm sàng mắc Sởi và có xét nghiệm kháng thể IgM (+) với vi rút sởi. Chẩn đoán và phân loại viêm phổi dựa theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế năm 2014. Kết quả và bàn luận: Từ tháng 2 đến tháng 5 năm 2025, có 243 trẻ mắc sởi biến chứng viêm phổi thỏa mãn tiêu chuẩn nghiên cứu. Trong đó có 74 trường hợp có biến chứng viêm phổi nặng, chiếm 30,5%. Có 5 yếu tố liên quan đến biến chứng viêm phổi nặng có ý nghĩa thống kê là: bệnh nền, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, thiếu máu, CRP tăng (p < 0,05). Trong mô hình phân tích đa biến ghi nhận 3 yếu tố: bệnh nền, thở nhanh, rút lõm lồng ngực là các yếu tố nguy cơ độc lập có liên quan đến biến chứng viêm phổi nặng trong bệnh sởi (p<0,05). Kết luận: Bệnh nền, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, thiếu máu, CRP tăng là các yếu tố liên quan đến mức độ nặng của biến chứng viêm phổi ở bệnh nhi mắc sởi.
Từ khóa
Sởi, biến chứng viêm phổi, yếu tố liên quan, trẻ em
Tài liệu tham khảo
2. Cục Quản lý Khám, Chữa bệnh. (2014). Quyết định số 101/QĐ-KCB ngày 09/01/2014 về Hướng dẫn xử trí viêm phổi cộng đồng ở trẻ em.
3. Nguyễn Ngọc Sáng và cs. (2022). Đặc điểm dịch tễ học lâm sàng và biến chứng của bệnh Sởi tại Bệnh viện trẻ em Hải Phòng năm 2019. Tạp chí Y học Việt Nam, 515(6), 03-09.
4. Dung, N. T., & Hung, P. V. (2018). Epidemiology and risk factors of measle severe pneumonia in children. Vietnam Journal of Pediatrics, 11(6), 15–20.
5. Phan Đặng Trang Đài và cs. (2022). Một số yếu tố liên quan đến biến chứng viêm phổi ở trẻ mắc sởi tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, (48).
6. Cao, L., Ji, Z., & Zhang, P., & Wang, J. (2023). Epidemiology and mortality predictors for severe childhood community-acquired pneumonia in ICUs: A retrospective observational study. Frontiers in Pediatrics, 11, Article 1031423. https://doi.org/10.3389/fped.2023.1031423
7. Nascimento-Carvalho, C. M., Rocha, H., & Cardoso, M. R. A. (2002). Childhood pneumonia: Clinical aspects associated with hospitalization or death. Brazilian Journal of Infectious Diseases, 6(1), 22–28. https://doi.org/ 10.1590/S1413-86702002000100005
8. Iacob, D., Stan, I., & Petrescu, A.-M. (2022). Severe measles infection and its complications in under-vaccinated children: A Romanian perspective. Romanian Journal of Pediatrics, 71(1), 24–30. https://doi.org/10.37897/RJP. 2022.1.4
9. Tạ Anh Tuấn (2016). Mô tả đặc điểm dịch tễ, lâm sàng và cận lâm sàng của viêm phổi nặng liên quan với sởi tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Tạp chí Y học Việt Nam, 448(1), 60-64.
10. A. Lo Vecchio, A. Krzysztofiak, C. Montagnani, et al. (2020). Complications and risk factors for severe outcome in children with measles. Archives of Disease in Childhood, 105 (9), 896-899.
