ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI HỌC ĐỘNG MẠCH CHỦ BỤNG GIỮA NAM VÀ NỮ TRÊN HÌNH ẢNH CLVT 128 DÃY
Tóm tắt
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm so sánh các đặc điểm hình thái học của động mạch chủ bụng giữa nam và nữ trên hình ảnh chụp cắt lớp vi tính (CLVT) 128 dãy, bao gồm: vị trí nguyên ủy và tận cùng, đường kính tại ba đoạn chính, chiều dài toàn đoạn bụng và góc tạo bởi hai động mạch chậu chung. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, hồi cứu, được thực hiện trên 193 bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên có hình ảnh CLVT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang tại Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội (12/2023 – 12/2024). Các số đo hình thái của động mạch chủ bụng được phân tích theo giới tính bằng phần mềm dựng hình MIP và VR, xử lý thống kê bằng SPSS 20.0. Kết quả nghiên cứu: Nam giới có đường kính động mạch chủ bụng lớn hơn nữ giới tại tất cả các vị trí: nguyên ủy (21,17 ± 2,6 mm so với 18,5 ± 2,2 mm), trên nguyên ủy động mạch thận (18,64 ± 2,2 mm so với 16,23 ± 2,05 mm), và tận cùng (15,54 ± 2,01 mm so với 13,56 ± 1,69 mm). Chiều dài động mạch chủ bụng trung bình ở nam là 143,88 ± 11,57 mm, ở nữ là 134,03 ± 10,66 mm. Góc tạo bởi hai động mạch chậu chung trung bình không có sự khác biệt đáng kể giữa hai giới (nam: 42,69°, nữ: 43,73°). Kết luận: Động mạch chủ bụng ở nam giới có đường kính và chiều dài lớn hơn đáng kể so với nữ giới. Tuy nhiên, góc tạo bởi hai động mạch chậu chung giữa hai giới không khác biệt rõ rệt. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu hình ảnh hữu ích phục vụ cho đánh giá, chẩn đoán và can thiệp mạch theo hướng cá thể hóa dựa trên giới tính.
Từ khóa
Động mạch chủ bụng, giới tính, đường kính động mạch, chiều dài động mạch, CLVT 128 dãy, hình thái học mạch máu
Tài liệu tham khảo
2. Miora Lovatiana R, Lova Hasina Ny Ony Narindra R, Emmylou Prisca Gabrielle A, Hasina Dina R, Lucie S, Ahmad A. Morphométrie et variantes anatomiques des artères digestives vues au Scanner. Annales africaines de médecine. 2023;doi:10.4314/ aamed.v16i4.4
3. Maryam F, Mohammad M, Ali H, Fateme M, Mohammad Mehdi Baradaran M. Anatomical variation of celiac axis, superior mesenteric artery, and hepatic artery: Evaluation with multidetector computed tomography angiography. Journal of Research in Medical Sciences. 2016;21(1):129-129. doi:10.4103/1735-1995.196611
4. Pavlov SP, Baibakov SE, Zyablova EI, Nosulya IG. Variant Anatomy and Morphometric Characteristics of the Celiac Trunk and its Branches According to Multislice Computed Tomography. Журнал анатомии и гистопатологии. 2024;doi:10.18499/2225-7357-2023-12-4-62-67
5. Nguyễn Minh T. Đặc điểm hình thái, kích thước và phân nhánh của động mạch chủ bụng tr ên cắt lớp vi tính đa dãy ở người trưởng thành.
6. Trần Quang L. Đặc điểm hình ảnh động mạch chủ bụng và các nhánh bên trên cắt lớp vi tính 256 dãy tại bệnh viện hữu nghị Việt Đức. Luận án bác sĩ nội trú. Y hà Nội; 2022.
7. Lê Văn C. Các dạng và kích thước động mạch ở người Việt Nam. Y học chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh; 2012.
8. Khoa NX, Trung NT, Quang NX, et al. Nghiên cứu giải phẫu động mạch chủ bụng trên hình ảnh chụp cắt lớp vi tính đa dãy. Tạp chí Y học Cộng đồng. 2023/10/21/ 2023;64(6)doi:10.52163/ yhc.v64i6.826
9. Đặng Nguyễn Trung A. Nghiên cứu kích thước và phân nhánh của động mạch chủ ở người Việt Nam trưởng thành. Luận án tiến sĩ y học. Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh; 2020.
10. Sahni D, Aggarwal A, Gupta T, et al. Abdominal Aorta. In: Tubbs RS, Shoja MM, Loukas M, eds. Bergman’s Comprehensive Encyclopedia of Human Anatomic Variation. 1 ed. Wiley; 2016:619-681.
