CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC QUYẾT ĐỊNH TIÊM VẮC-XIN SỞI CỦA BÀ MẸ CÓ TRẺ TỪ 4 ĐẾN 7 TUỔI
Tóm tắt
Đặt vấn đề: sởi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc-xin. Tuy nhiên, hiện nay tỷ lệ trẻ tiêm chủng đầy đủ vẫn chưa đạt tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Điều này phần lớn phụ thuộc vào các bà mẹ. Đối tượng – phương pháp nghiên cứu: cắt ngang mô tả, chọn mẫu thuận tiện. Tiến hành trên 281 bà mẹ có trẻ từ 4 đến 7 tuổi sống tại một phường, Quận 10, TP.HCM. Thời gian từ tháng 1 – 5/2025. Sử dụng bộ câu hỏi “Knowledge, attitude of mothers on measles and vaccine Measles – Mumps – Rubella (MMR)” của Oluseye (2021). Tìm mối liên quan dùng phép kiểm Chi Square/ Fisher’s Exact test với p < 0,05 và Chi Square Post Hoc với p value < pa. Kết quả – kết luận: tỷ lệ tiêm vắc-xin sởi ở trẻ từ 4 đến 7 tuổi đủ 2 mũi là 85,1%, 1 mũi là 94,9%, chưa tiêm/ không rõ là 5,1%. Kiến thức của bà mẹ ở mức cao, thấp là 87,1%; 12,9%. Thái độ của bà mẹ ở mức tốt, chưa tốt là 90,6%; 9,4%. Các yếu tố liên quan đến tình trạng tiêm vắc-xin sởi ở trẻ: nhóm tuổi của bà mẹ; thu nhập; học vấn; thời gian đến điểm tiêm; thời gian trẻ đợi đến lượt tiêm; kiến thức và thái độ của bà mẹ (p < 0,05). Như vậy, mặc dù khoảng tuổi của trẻ đã được mở rộng để khảo sát, nhưng tỷ lệ trẻ tiêm đủ 2 mũi vắc-xin sởi vẫn chưa đạt 100% theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Tỷ lệ tiêm này liên quan đến nhiều yếu tố của gia đình và đặc biệt là từ chính các bà mẹ trực tiếp chăm sóc trẻ.
Từ khóa
vắc-xin sởi, các yếu tố liên quan, trẻ em, người chăm sóc trẻ
Tài liệu tham khảo
2. Oluseye O, Jimoh N, Ogunleye C. Knowledge and attitude of mothers towards measles and measles, mumps and rubella (mmr) vaccine in idi- aba community abeokuta, nigeria. Open Journal of Medical Research (ISSN: 2734-2093). 2021;2:136–148. doi: 10.21315/mjms2022.29.3.9
3. Tadesse AW, Sahlu D, Benayew M. Second-dose measles vaccination and associated factors among under-five children in urban areas of North Shoa Zone, Central Ethiopia, 2022. Front Public Health. 2022;10: 1029740. doi:10.3389/fpubh. 2022.1029740
4. Chilot D, Belay DG, Shitu K, et al. Measles second dose vaccine utilization and associated factors among children aged 24–35 months in Sub-Saharan Africa, a multi-level analysis from recent DHS surveys. BMC Public Health. 2022;22:2070. doi:10.1186/s12889-022-14478-x
5. Tùng Đ, Nhu D, Phúc H, Cương N. Thực trạng tiêm đủ hai mũi vắc xin sởi cho trẻ dưới 2 tuổi tại huyện Đông Anh, Hà Nội năm 2019. Tạp chí Y học Dự phòng. 2021;30:9-17. doi:10.51403/0868-2836/2020/148
6. Kanyiru RW, Kikuvi G,. J, Jomo DM. Factors Associated with Uptake of Measles Rubella Vaccine Among Children Age 9-18 Months in Eastleigh North Ward Nairobi County. IJSRP. 2019;9(5): p8905. doi:10.29322/IJSRP.9.05. 2019.p8905
7. Mamuti S, Tabu C, Marete I, Opili D, Jalang’o R, Abade A. Measles containing vaccine coverage and factors associated with its uptake among children aged 24–59 months in Cherangany Sub County, Trans Nzoia County, Kenya. PLoS One. 2022;17(2):e0263780. doi:10.1371/journal.pone.0263780
8. S. S, Kasnawi T, Syukur M, Kamaruddin SA. Factors Related to the Parental Decision in Conducting Measles-Rubella Vaccination to the Children in South Sulawesi, Indonesia. ujph. 2022;10(5): 448-454. doi:10.13189/ujph.2022. 100502
9. Ibrahim H, Wariyo A, Mati Asefa E, Cheru A, Lonsako A, Dirirsa G. Measles second dose vaccine uptake and associated factors among under-five children in Jigjiga City, Somali Region, Eastern Ethiopia: a community-based cross-sectional study. Frontiers in Public Health. 2024;12. doi:10.3389/fpubh.2024.1395802
10. Adisu MA, Bogale WA, Alemu TG. Second dose of measles-containing vaccine coverage and associated factors among children aged 24–36 months in Gondar city, Central Gondar, Northwest Ethiopia, 2023. Front Public Health. 2024;12: 1364865. doi:10.3389/fpubh.2024. 1364865
