CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH VẬN ĐỘNG SỚM TRÊN NGƯỜI BỆNH SAU PHẪU THUẬT CỐ ĐỊNH CỐT SỐNG THẮT LƯNG
Tóm tắt
Mục tiêu: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định vận động sớm ở người bệnh sau phẫu thuật cố định cột sống thắt lưng dựa trên mô hình học thuyết hành vi hoạch định (TPB). Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả được thực hiện trên 104 người bệnh sau phẫu thuật cố định cột sống thắt lưng tại Khoa Ngoại Thần Kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh từ tháng 09/2024 đến tháng 05/2025. Bảng câu hỏi khảo sát các yếu tố có ảnh hưởng đến ý định vận động sớm sau phẫu thuật gồm yếu tố nhân khẩu học, thái độ, tác nhân ảnh hưởng, khả năng kiểm soát hành vi nhận thức và các yếu tố niềm tin. Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm Stata 17.0. Kết quả nghiên cứu: Người bệnh có thái độ tích cực, nhận được sự ủng hộ từ nhiều người, nhưng khả năng kiểm soát hành vi ở mức thấp và ý định ở mức trung bình. Kết quả hồi quy đa biến cho thấy thái độ (β = 0,33; p < 0,001) và khả năng kiểm soát hành vi nhận thức (β = 0,59; p < 0,001) là hai yếu tố có ý nghĩa thống kê ảnh hưởng đến ý định. Tác nhân ảnh hưởng không có ý nghĩa trong mô hình hồi quy (p > 0,05). Mô hình giải thích được 65% biến thiên trong ý định. Ngoài ra, các niềm tin hành vi tích cực, niềm tin chuẩn mực và niềm tin kiểm soát cũng có tương quan ý nghĩa với ý định vận động sớm sau phẫu thuật. Kết luận: Ý định vận động sớm sau phẫu thuật chịu ảnh hưởng mạnh bởi thái độ tích cực và khả năng kiểm soát hành vi nhận thức. Củng cố các niềm tin tích cực về lợi ích của vận động, hỗ trợ kỹ năng và giảm rào cản sẽ giúp tăng cường ý định vận động ở người bệnh.
Từ khóa
vận động sớm, phẫu thuật cố định cột sống, hành vi sức khoẻ, học thuyết hành vi hoạch định
Tài liệu tham khảo
2. Veronesi F, Sartori M, Griffoni C, Valacco M, Tedesco G, Davassi PF, Gasbarrini A, Fini M, Barbanti Brodano G. Complications in Spinal Fusion Surgery: A Systematic Review of Clinically Used Cages. J Clin Med. 2022 Oct 25;11(21): 6279. doi: 10.3390/jcm11216279. PMID: 36362508; PMCID: PMC9659217.
3. Shao X, Li R, Zhang L, Jiang W. Enhanced Recovery After Surgery Protocol for Oblique Lumbar Interbody Fusion. Indian J Orthop. 2022 Apr 22;56(6):1073-1082. doi: 10.1007/s43465-022-00641-4. PMID: 35669015; PMCID: PMC9123140.
4. Wang P, Wang Q, Kong C, Teng Z, Li Z, Zhang S, Sun W, Feng M, Lu S. Enhanced recovery after surgery (ERAS) program for elderly patients with short-level lumbar fusion. J Orthop Surg Res. 2020 Aug 6;15(1):299. doi: 10.1186/s13018-020-01814-3. PMID: 32762762; PMCID: PMC7409683.
5. Ajzen I. Handbook of Theories of Social Psychology. 1st ed. London, UK. SAGE; 2012. The theory of planned behavior; p. 438-459
6. Ni YX, Li Z, Zhou LL, Gong S. Factors influencing early mobilisation for patients undergoing pancreatic surgery from multiple perspectives: a qualitative descriptive study. BMJ Open. 2023 Dec 6;13(12):e077419. doi: 10.1136/ bmjopen-2023-077419. PMID: 38056941; PMCID: PMC10711852.
7. La Barbera F, Ajzen I. Moderating role of perceived behavioral control in the theory of planned behavior: A preregistered study. J Theor Soc Psychol. 2021;5(1):35–45. doi:10.1002/ jts5.83
8. Davey G, McClenahan C, Zhao X. Smoking intention among Chinese youth and implications for health interventions. Asia Pac J Couns Psychother. 2014;5(1): 71–86. doi:10.1080/ 21507686.2013.878368.
