MỐI LIÊN QUAN GIỮA TÌNH TRẠNG RĂNG MIỆNG VÀ LOÃNG XƯƠNG Ở PHỤ NỮ SAU MÃN KINH: NGHIÊN CỨU CẮT NGANG TẠI VIỆT NAM
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá mối liên quan giữa đặc điểm các răng với tình trạng loãng xương ở phụ nữ sau mãn kinh. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 100 bệnh nhân nữ bị loãng xương sau mãn kinh, độ tuổi từ 55 đến 70, được chẩn đoán bằng phương pháp đo mật độ xương theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) T-score ≤ –2.5. Tình trạng răng được đánh giá thông qua số lượng răng còn lại, mức độ tiêu xương ổ răng qua phim X-quang quanh chóp, và điểm chỉ số CPI (Community Periodontal Index – Chỉ số nha chu cộng đồng). Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS 22.0, sử dụng kiểm định Chi-square và hồi quy logistic đa biến để xác định mối liên quan. Kết quả: Trong số 100 bệnh nhân, 67% có dưới 20 răng còn lại. Mức độ tiêu xương ổ răng trung bình ở nhóm bệnh nhân có T-score dưới –3.0 cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm có T-score từ –2.5 đến –3.0 (p < 0,05). Chỉ số CPI cho thấy 56% bệnh nhân có viêm nha chu mức độ vừa đến nặng. Phân tích hồi quy logistic cho thấy loãng xương mức độ nặng (T-score ≤ –3.0) là yếu tố nguy cơ độc lập làm tăng khả năng mất răng (OR = 2.48; 95% CI: 1.12–5.50; p = 0,024). Kết luận: Tình trạng loãng xương sau mãn kinh có liên quan đến số lượng răng mất và mức độ tiêu xương ổ răng. Cần có sự phối hợp giữa chuyên khoa nội tiết và nha khoa trong quản lý toàn diện bệnh nhân loãng xương sau mãn kinh.
Từ khóa
loãng xương sau mãn kinh, răng, tiêu xương ổ răng, mất răng, CPI
Tài liệu tham khảo
2. Kanis JA. Assessment of fracture risk and its application to screening for postmenopausal osteoporosis: synopsis of a WHO report. WHO Study Group. Osteoporos Int a J Establ as result Coop between Eur Found Osteoporos Natl Osteoporos Found USA. 1994;4(6):368-381. doi:10.1007/BF01622200
3. Martínez-Maestre MÁ, González-Cejudo C, Machuca G, Torrejón R, Castelo-Branco C. Periodontitis and osteoporosis: a systematic review. Climacteric. 2010;13(6):523-529. doi:10. 3109/13697137.2010.500749
4. Qi J, Chen J, Pang Y, et al. Association between periodontal disease and osteoporosis in postmenopausal women: A systematic review and meta-analysis. Heliyon. 2023;9(11):e20922. doi:10.1016/j.heliyon.2023.e20922
5. Kribbs PJ. Comparison of mandibular bone in normal and osteoporotic women. J Prosthet Dent. 1990;63(2): 218-222. doi:10.1016/0022-3913(90) 90108-o
6. Damanaki A, Habel ML, Deschner J. Association of Osteoporosis with Tooth Loss and Dental Radiomorphometric Indices. Biomedicines. 2024;12(12). doi:10.3390/biomedicines12122886
7. Tezal M, Wactawski-Wende J, Grossi SG, Dmochowski J, Genco RJ. Periodontal disease and the incidence of tooth loss in postmenopausal women. J Periodontol. 2005;76(7):1123-1128. doi:10.1902/jop.2005.76.7.1123
8. Armitage GC. Development of a classification system for periodontal diseases and conditions. Ann Periodontol. 1999;4(1): 1-6. doi:10.1902/ annals.1999.4.1.1
9. Petersen PE, Baez RJ, Organization WH. Oral Health Surveys: Basic Methods. 5th ed. World Health Organization https://iris.who.int/handle/ 10665/97035
10. Nakamura T, Imai Y, Matsumoto T, et al. Estrogen prevents bone loss via estrogen receptor alpha and induction of Fas ligand in osteoclasts. Cell. 2007;130(5): 811-823. doi:10.1016/j.cell. 2007.07.025
