NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA CYSTATIN C HUYẾT THANH TRONG DỰ BÁO TỔN THƯƠNG THẬN CẤP VÀ TIÊN LƯỢNG TỬ VONG 90 NGÀY Ở BỆNH NHÂN XƠ GAN MẤT BÙ ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN ĐÀ NẴNG
Tóm tắt
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm đánh giá giá trị của nồng độ cystatin C huyết thanh trong chẩn đoán tổn thương thận cấp (TTTC) và xác định vai trò tiên lượng tử vong trong vòng 90 ngày ở bệnh nhân xơ gan mất bù điều trị tại Bệnh viện Đà Nẵng. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, tiến cứu, được thực hiện trên 145 bệnh nhân XGMB điều trị nội trú tại Khoa Nội Tiêu hóa – Bệnh viện Đà Nẵng. TTTC được chẩn đoán theo tiêu chuẩn KDIGO có hiệu chỉnh theo ICA. Cystatin C và creatinin huyết thanh được định lượng bằng phương pháp xét nghiệm tiêu chuẩn. Phân tích ROC, hồi quy logistic đơn biến và đa biến được sử dụng để đánh giá giá trị dự báo. Dữ liệu thu thập được xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS 26.0. Kết quả: Tỉ lệ TTTC là 26,9%, tử vong trong vòng 90 ngày là 13,8%. Nồng độ cystatin C ở nhóm TTTC là 1,65 (1,4–2,3) mg/L, cao hơn có ý nghĩa so với nhóm không TTTC (1,03 (0,9–1,4) mg/L, p < 0,001). Nồng độ cystatin C ở nhóm tử vong cũng cao hơn nhóm sống (1,91 vs 1,11 mg/L, p < 0,001).Trong phân tích đa biến, cystatin C là yếu tố dự báo độc lập đối với cả TTTC (p < 0,001) và tử vong (OR = 6,55; 95% CI: 2,03–21,10; p < 0,01). AUC-ROC của cystatin C trong tiên đoán TTTC là 0,823, và tiên đoán tử vong là 0,826, cao hơn các chỉ số khác như creatinin, Child–Pugh, MELD và BUN. Kết luận: Cystatin C là dấu ấn sinh học có giá trị cao trong chẩn đoán sớm tổn thương thận cấp và tiên lượng tử vong ở bệnh nhân xơ gan mất bù. Việc sử dụng cystatin C trong thực hành lâm sàng có thể giúp cải thiện khả năng phát hiện sớm và điều trị kịp thời, góp phần nâng cao tiên lượng sống còn.
Từ khóa
Nồng độ cystatin C, tổn thương thận cấp, tử vong, xơ gan mất bù
Tài liệu tham khảo
2. Chung MY, Jun DW, Sung SA. Diagnostic value of cystatin C for predicting acute kidney injury in patients with liver cirrhosis. Korean J Hepatol. 2010;16:301–7.
3. Markwardt D, Holdt L, Steib C, et al. Plasma cystatin C is a predictor of renal dysfunction, acute-on-chronic liver failure, and mortality in patients with acutely decompensated liver cirrhosis.Hepatology. 2017;66:1232–41.
4. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). KDIGO clinical practice guideline for acute kidney injury. Kidney Int Suppl 2012;2:1-138.
5. Phạm Thị Quế (2020), Nghiên cứu tổn thương thận cấp chức năng ở bệnh nhân xơ gan, Luận văn thạc sĩ Y học, Đại học Y Hà Nội.
6. Võ Thị Mỹ Dung (2017), Tỉ lệ tổn thương thận cấp và tiên lượng tử vong ở bệnh nhân xơ gan mất bù, Luận án tiến sĩ Y học, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh.
7. Jha P et al. Baseline serum cystatin C as a marker of acute kidney injury in patients with acute-on-chronic liver failure. Indian Journal of Gastroenterology. 40(6): 563 571.
8. Acharya G, et al (2019), “Child-Turcotte-Pugh Score, MELD Score and MELD-Na Score as Predictors of Short-Term Mortality among Patients with End-Stage Liver Disease in Northern India”, Inflammatory Intestinal Diseases, 2020;5:1–10.
9. Aumpan N, Limprukkasem T, Pornthisarn B et al. Plasma Cystatin C Level is a Prognostic Marker of Morbidity and Mortality in Hospitalized Decompensated Cirrhotic Patients. The Journal of Medical Investigation Vol. 68 2021.
10. Wu J P, Wu Q X, Wu M Y et al. Serum Cystatin C Predicts Mortality in HBV-Related Decompensated Cirrhosis. BioMed Research International. Volume 2019, Article ID 7272045.
