NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ DELAYED PHASE CT TRONG ĐÁNH GIÁ NỐT ĐƠN ĐỘC Ở PHỔI

Mục tiêu: Xác định đặc điểm hình ảnh cũng như các dấu hiệu gợi ý ác tính của nốt phổi đơn độc và giá trị cắt lớp vi tính ngực pha muộn trong chẩn đoán bản chất nốt đơn độc ở phổi. Đối tượng và phương pháp: 125 bệnh nhân khám và điều trị tại Bệnh viện Phổi Trung ương từ 11/2019 đến 12/2021 có kết quả chẩn đoán nốt phổi đơn độc trên phim cắt lớp vi tính ngực và có kết quả giải phẫu bệnh (sau sinh thiết tổn thương xuyên thành ngực và/hoặc sau phẫu thuật). Phương pháp: Nghiên cứu tiến cứu, mô tả cắt ngang. Kết quả: Nốt phổi đơn độc có tỷ lệ lành tính là 51,5% và ác tính là 48,5%. Tuổi mắc bệnh trung bình 53.5 ± 1.4 tuổi, nhóm tuổi hay gặp nhất là 49 – 69 tuổi. Tỷ lệ nam/nữ ~ 2.3:1. Nốt phổi hình bầu dục 72%, hình tròn 20%, hình đa cung 1.6% và vô định hình 6.4%. Những nốt tròn có tỷ lệ lành tính cao (72%) và ác tính thấp (28%) trong khi những nốt bầu dục, nốt đa cung hoặc vô định hình thì tỷ lệ ác tính là chủ yếu với tỷ lệ lần lượt là 52.2%, 100% và 62.5% (p=0,075). Những nốt có bờ đều nhẵn thì 100% lành tính, những nốt có bờ không đều, chia thùy múi, tua gai hoặc kết hợp nhiều đặc điểm thì phần lớn ác tính. Đường kính trung bình là 20.4 ± 5.2mm. Tổn thương đa số tập trung ở ngoại vi và thùy trên, phổi phải nhiều hơn phổi trái với tỷ lệ lần lượt là 55,1% và 44,9% (p<0,0001). Nốt có bóng khí bên trong chiếm 23%, nốt có hang hóa hoặc vôi hóa chiếm 9,8%, nốt có tỷ trọng mỡ, hoại tử hay liềm khí tỷ lệ tương ứng là 3,7%, 4,9% và 5,4%. Nốt ung thư phổi đa số có bờ không đều và tua gai hoặc kết hợp dấu hiệu đuôi màng phổi (72,6%), nốt lành tính thường có bờ đều, nhẵn (90,9%). Với phương pháp Deleyed phase CT, giá trị độ nhạy 92.3%, độ đặc hiệu 94.8%, giá trị dự báo dương tính 96.0%, giá trị dự báo âm tính 90.2% và độ chính xác 93.4%. Với phương pháp Dynamic CT, các giá trị độ nhạy 92,3%, độ đặc hiệu 71,4%, giá trị dự báo dương tính 66,7%; giá trị dự báo âm tính 93,7%, độ chính xác 79,4%. Người bệnh được áp dụng phương pháp cắt lớp vi tính pha động mạch muộn có khả năng phát hiện ung thư cao gấp 1,95 lần so với người bệnh áp dụng phương pháp cắt lớp vi tính động (p>0,05). Kết luận: Nốt đơn độc phổi hay gặp trên lâm sàng và có tỷ lệ ác tính cao (48.5%). Delayed phase CT có vai trò quan trọng trong việc đánh giá chi tiết các đặc điểm hình thái, vị trí, kích thước và ngấm thuốc cản quang của chúng và đưa ra hướng chẩn đoán nguyên nhân phù hợp và cũng có giá trị cao trong chẩn đoán phân biệt một nốt phổi lành hay ác tính.