﻿{"id":108610,"date":"2025-01-14T15:36:31","date_gmt":"2025-01-14T08:36:31","guid":{"rendered":"https:\/\/vnras.com\/drug\/?p=108610"},"modified":"2025-01-15T15:07:43","modified_gmt":"2025-01-15T08:07:43","slug":"giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vnras.com\/drug\/giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong\/","title":{"rendered":"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng"},"content":{"rendered":"<p>M\u00f3ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng d\u1ee5ng quan tr\u1ecdng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c khi m\u00f3ng b\u1ecb thi\u1ebfu ho\u1eb7c m\u1ea5t ch\u1ee9c n\u0103ng. C\u00f4ng d\u1ee5ng r\u00f5 nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u00f3ng tay l\u00e0 \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed b\u00e0n tay, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 th\u1ea5p c\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng quan tr\u1ecdng kh\u00e1c, nh\u01b0 gi\u00e1 tr\u1ecb b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng kh\u1ecfi t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng cho \u0111\u1ed1t ng\u00f3n xa b\u00ean d\u01b0\u1edbi, t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e1p l\u1ef1c cho ph\u1ea7n m\u1ec1m quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i v\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c x\u00fac gi\u00e1c, ch\u1ee9c n\u0103ng g\u00e3i, v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u00f3ng tay trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n c\u00e1c \u0111\u1ed3 v\u1eadt nh\u1ecf. M\u00f3ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00f3i quen v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft nhi\u1ec1u l\u00e0 manh m\u1ed1i c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ec7nh to\u00e0n th\u00e2n. M\u00f3ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng do t\u1eadt c\u1eafn ho\u1eb7c nh\u1ed5 m\u00f3ng (onychotillomania) cung c\u1ea5p manh m\u1ed1i v\u1ec1 tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u1ea3m x\u00fac\/t\u00e2m th\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c m\u1eabu m\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong ph\u00e2n t\u00edch ph\u00e1p y v\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00ednh, v\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafng \u0111\u1ecdng trong phi\u1ebfn m\u00f3ng khi ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n. Do \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i bi\u1ebft bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u00f3ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u b\u1ec7nh l\u00fd v\u00e0 hi\u1ec3u c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ec7nh sinh c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<h2>Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng<\/h2>\n<p>C\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cm\u00f3ng\u201d ch\u00ednh l\u00e0 phi\u1ebfn m\u00f3ng (nail plate), ph\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng trong ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a 4 bi\u1ec3u m\u00f4 t\u0103ng sinh v\u00e0 bi\u1ec7t h\u00f3a theo m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3, \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u1ed9t phi\u1ebfn m\u00f3ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh. \u201c\u0110\u01a1n v\u1ecb m\u00f3ng\u201d (H\u00ecnh 1.1) \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u t\u1ea1o g\u1ed3m:<\/p>\n<ul>\n<li>Ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng (nail matrix): ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m s\u1ea3n xu\u1ea5t phi\u1ebfn m\u00f3ng<\/li>\n<li>N\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng (nail fold): ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng.<\/li>\n<li>Gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng (nail bed): ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho s\u1ef1 b\u00e1m d\u00ednh c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n<\/li>\n<li>R\u00e3nh d\u01b0\u1edbi m\u00f3ng (hyponychium): ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho s\u1ef1 t\u00e1ch ra c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng \u1edf b\u1edd xa ng\u00f3n<\/li>\n<\/ul>\n<figure id=\"attachment_108611\" aria-describedby=\"caption-attachment-108611\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108611\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-1.jpg\" alt=\"H\u00ecnh 1.1 H\u00ecnh v\u1ebd c\u1ea5u t\u1ea1o m\u00f3ng theo m\u1eb7t c\u1eaft ngang, cho th\u1ea5y b\u1ed1n c\u1ea5u tr\u00fac g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng: n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n, ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng, gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng v\u00e0 r\u00e3nh d\u01b0\u1edbi m\u00f3ng. L\u01b0u \u00fd s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i c\u1ee7a c\u1ea5u tr\u00fac m\u00f3ng v\u1edbi x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0111\u1ed1t xa v\u00e0 hai d\u00e2y ch\u1eb1ng li\u00ean k\u1ebft ch\u00fang v\u1edbi nhau\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-1.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-1-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-1-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-1-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-1-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-1-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-1-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108611\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.1 H\u00ecnh v\u1ebd c\u1ea5u t\u1ea1o m\u00f3ng theo m\u1eb7t c\u1eaft ngang, cho th\u1ea5y b\u1ed1n c\u1ea5u tr\u00fac g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng: n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n, ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng, gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng v\u00e0 r\u00e3nh d\u01b0\u1edbi m\u00f3ng. L\u01b0u \u00fd s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i c\u1ee7a c\u1ea5u tr\u00fac m\u00f3ng v\u1edbi x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0111\u1ed1t xa v\u00e0 hai d\u00e2y ch\u1eb1ng li\u00ean k\u1ebft ch\u00fang v\u1edbi nhau<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Phi\u1ebfn m\u00f3ng<\/h2>\n<p>Phi\u1ebfn m\u00f3ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eebng h\u00f3a ho\u00e0n to\u00e0n, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra li\u00ean t\u1ee5c b\u1edfi ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng. C\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o s\u1eebng c\u1ee7a ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng t\u0103ng sinh v\u00e0 tr\u1ea3i qua qu\u00e1 tr\u00ecnh bi\u1ec7t h\u00f3a \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t v\u1edbi s\u1ef1 m\u1ea5t nh\u00e2n v\u00e0 s\u1ef1 k\u1ebft d\u00ednh ch\u1eb7t gi\u1eefa c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o t\u1ea1o ra s\u1ef1 nh\u00f4 l\u00ean c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng. Phi\u1ebfn m\u00f3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb b\u00ean d\u01b0\u1edbi n\u1ebfp m\u00f3ng g\u1ea7n v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 ph\u00eda xa, \u0111\u01b0\u1ee3c bao quanh b\u1edfi c\u00e1c n\u1ebfp m\u00f3ng b\u00ean v\u00e0 d\u00ednh v\u00e0o gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng, cho \u0111\u1ebfn khi n\u00f3 t\u00e1ch ra t\u1ea1i r\u00e3nh d\u01b0\u1edbi m\u00f3ng.<\/p>\n<p>Phi\u1ebfn m\u00f3ng c\u00f3 h\u00ecnh ch\u1eef nh\u1eadt, b\u00e1n trong su\u1ed1t v\u00e0 c\u00f3 b\u1ec1 m\u1eb7t nh\u1eb5n b\u00f3ng, c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ecdc m\u1ecfng t\u0103ng d\u1ea7n theo \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i (H\u00ecnh 1.2). Phi\u1ebfn m\u00f3ng c\u00f3 m\u00e0u h\u1ed3ng khi d\u00ednh v\u00e0o gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng, v\u00ec n\u00f3 cho ph\u00e9p nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1c m\u1ea1ch m\u00e1u \u1edf gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng, trong khi ph\u1ea7n b\u1edd t\u1ef1 do c\u00f3 m\u00e0u tr\u1eafng. \u1ede ph\u1ea7n g\u1ea7n, phi\u1ebfn m\u00f3ng c\u1ee7a m\u00f3ng tay v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 m\u00f3ng ch\u00e2n c\u00f3 m\u1ed9t v\u00f9ng m\u00e0u tr\u1eafng l\u1ed3i v\u1ec1 ph\u00eda xa, g\u1ecdi l\u00e0 li\u1ec1m m\u00f3ng (lunula), t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng ph\u1ea7n xa. H\u00ecnh d\u1ea1ng li\u1ec1m m\u00f3ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a m\u00e9p xa c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng. Tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea7n b\u1edd t\u1ef1 do c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ea3i m\u00e0u \u0111\u1ecf n\u1eb1m ngang (d\u1ea3i onychodermal v\u00e0 onychocorneal) t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi eo m\u00f3ng, v\u00f9ng b\u00e1m d\u00ednh m\u1ea1nh nh\u1ea5t gi\u1eefa phi\u1ebfn m\u00f3ng v\u00e0 gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng.<\/p>\n<figure id=\"attachment_108612\" aria-describedby=\"caption-attachment-108612\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108612\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-2.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-2.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-2-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-2-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-2-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-2-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-2-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-2-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108612\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.2 M\u00f3ng tay b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng: phi\u1ebfn m\u00f3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f3t b\u1edfi l\u1edbp bi\u1ec3u b\u00ec. M\u00e0u c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng l\u00e0 m\u00e0u h\u1ed3ng, v\u1edbi m\u1ed9t v\u00f9ng m\u00e0u tr\u1eafng h\u00ecnh b\u1ea7u d\u1ee5c \u1edf \u0111\u1ea7u g\u1ea7n, g\u1ecdi l\u00e0 li\u1ec1m m\u00f3ng. B\u1edd t\u1ef1 do c\u00f3 m\u00e0u tr\u1eafng<\/figcaption><\/figure>\n<p>C\u00e1c \u0111\u1eb7c t\u00ednh v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng l\u00e0 \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft cho c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u00f3: c\u1ee9ng v\u00e0 kh\u00f3 g\u00e3y, nh\u01b0ng \u0111\u00e0n h\u1ed3i v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 u\u1ed1n cong, ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f3a ch\u1ea5t v\u00e0 b\u00e1m ch\u1eb7t v\u00e0o c\u00e1c m\u00f4 b\u00ean d\u01b0\u1edbi.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m n\u00e0y l\u00e0 do h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng keratin c\u1ee9ng cao, chi\u1ebfm 80\u201390% v\u00e0 do c\u1ea5u tr\u00fac gi\u1ea3i ph\u1eabu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t bao g\u1ed3m ba l\u1edbp:<\/p>\n<ul>\n<li>Ph\u1ea7n l\u01b0ng m\u00f3ng, d\u00e0y 0,08\u20130,1 mm, g\u1ed3m c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o d\u1eb9t, ch\u1eb7t, c\u00f3 c\u00e1c s\u1ee3i keratin h\u01b0\u1edbng song song v\u00e0 vu\u00f4ng g\u00f3c v\u1edbi tr\u1ee5c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng. Ph\u1ea7n n\u00e0y mang l\u1ea1i \u0111\u1ed9 c\u1ee9ng v\u00e0 \u0111\u1ed9 s\u1eafc n\u00e9t cho m\u00f3ng, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng \u1edf \u0111\u1ea7u g\u1ea7n.<\/li>\n<li>Ph\u1ea7n gi\u1eefa m\u00f3ng, d\u00e0y 0,3\u20130,5 mm, g\u1ed3m c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o r\u1ed9ng v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, c\u00f3 keratin vu\u00f4ng g\u00f3c v\u1edbi tr\u1ee5c ph\u00e1t tri\u1ec3n. Ph\u1ea7n n\u00e0y mang l\u1ea1i cho m\u00f3ng s\u1ef1 linh ho\u1ea1t v\u00e0 \u0111\u00e0n h\u1ed3i.<\/li>\n<li>Ph\u1ea7n b\u1ee5ng m\u00f3ng, d\u00e0y 0,06\u20130,08 mm, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng, c\u1ea7n thi\u1ebft cho s\u1ef1 b\u00e1m d\u00ednh c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng v\u00e0o gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng<\/h2>\n<p>Ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng s\u1ea3n xu\u1ea5t phi\u1ebfn m\u00f3ng li\u00ean t\u1ee5c trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. Ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ed1t, n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n v\u00e0 ngay ph\u00eda tr\u00ean x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0111\u1ed1t ng\u00f3n xa, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i b\u1eb1ng g\u00e2n \u0111\u1ebfn kh\u1edbp li\u00ean \u0111\u1ed1t xa (H\u00ecnh 1.1). S\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i v\u1ec1 m\u1eb7t gi\u1ea3i ph\u1eabu ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa \u0111\u01a1n v\u1ecb m\u00f3ng v\u00e0 kh\u1edbp xa gi\u1ea3i th\u00edch m\u1ed1i li\u00ean quan th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u1eefa b\u1ec7nh v\u1ea3y n\u1ebfn m\u00f3ng tay v\u00e0 v\u1ea3y n\u1ebfn kh\u1edbp (xem Ch\u01b0\u01a1ng 7). \u0110\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u tr\u00fac gi\u1ea3i ph\u1eabu c\u1ee7a ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng, n\u00ean nh\u00ecn n\u00f3 theo c\u1ea3 g\u00f3c nh\u00ecn tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 ngang. Nh\u00ecn t\u1eeb ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc (H\u00ecnh 1.3), ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng c\u00f3 h\u00ecnh m\u00f3ng ng\u1ef1a, l\u1ed3i \u1edf xa v\u00e0 c\u00f3 hai s\u1eebng b\u00ean. Nh\u00ecn ngang, ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng c\u00f3 d\u1ea1ng h\u00ecnh ch\u1eef V v\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c \u1edf ph\u1ea7n g\u1ea7n v\u1edbi bi\u1ec3u m\u00f4 c\u1ee7a n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n v\u00e0 \u1edf ph\u1ea7n xa v\u1edbi gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng (H\u00ecnh 1.4). C\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o s\u1eebng c\u1ee7a ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng t\u0103ng sinh v\u00e0 bi\u1ec7t h\u00f3a d\u1ecdc theo m\u1ed9t tr\u1ee5c xi\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh phi\u1ebfn m\u00f3ng. Qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1eebng h\u00f3a x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, kh\u00f4ng h\u00ecnh th\u00e0nh l\u1edbp h\u1ea1t, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t v\u00f9ng \u01b0a eosin m\u1ecfng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 v\u00f9ng s\u1eebng ho\u00e1 (keratogenous) (H\u00ecnh 1.5). C\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng m\u1ea5t nh\u00e2n v\u00e0 d\u00ednh ch\u1eb7t v\u00e0o nhau, v\u1edbi t\u1ebf b\u00e0o ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5p \u0111\u1ea7y ho\u00e0n to\u00e0n b\u1edfi c\u00e1c keratin c\u1ee9ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y t\u1ea1o ra s\u1ef1 nh\u00f4 l\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t phi\u1ebfn m\u00f3ng trong su\u1ed1t, linh ho\u1ea1t nh\u01b0ng c\u1ee9ng v\u00e0 c\u00f3 s\u1ee9c kh\u00e1ng c\u1ef1.<\/p>\n<figure id=\"attachment_108613\" aria-describedby=\"caption-attachment-108613\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108613\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-3.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-3.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-3-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-3-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-3-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-3-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-3-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-3-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108613\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.3 H\u00ecnh v\u1ebd ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng \u1edf g\u00f3c nh\u00ecn th\u1eb3ng: h\u00ecnh m\u00f3ng ng\u1ef1a, l\u1ed3i \u1edf xa v\u00e0 hai s\u1eebng b\u00ean<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_108614\" aria-describedby=\"caption-attachment-108614\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108614\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-4.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-4.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-4-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-4-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-4-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-4-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-4-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-4-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108614\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.4 M\u1eb7t c\u1eaft ngang c\u1ee7a m\u00f3ng, cho th\u1ea5y c\u00e1c bi\u1ec3u m\u00f4 kh\u00e1c nhau. Ch\u1ea5t n\u1ec1n c\u00f3 d\u1ea1ng h\u00ecnh ch\u1eef V v\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c \u1edf ph\u1ea7n xa v\u1edbi gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_108615\" aria-describedby=\"caption-attachment-108615\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108615\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-5.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-5.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-5-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-5-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-5-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-5-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-5-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-5-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108615\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.5 Ph\u1ea7n m\u00f4 b\u1ec7nh h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng, cho th\u1ea5y h\u00ecnh d\u1ea1ng ch\u1eef V. V\u00f9ng s\u1eebng ho\u00e1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng v\u00f9ng \u01b0a eosin, tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o ho\u00e0n to\u00e0n trong su\u1ed1t do m\u1ea5t nh\u00e2n. L\u01b0u \u00fd x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0111\u1ed1t xa ngay b\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u1edbp b\u00ec<\/figcaption><\/figure>\n<p>Khi qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1eebng h\u00f3a v\u00e0 t\u0103ng sinh t\u1ebf b\u00e0o ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng x\u1ea3y ra d\u1ecdc theo m\u1ed9t tr\u1ee5c xi\u00ean, ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng g\u1ea7n t\u1ea1o ra s\u1ef1 nh\u00f4 l\u00ean c\u1ee7a m\u1eb7t l\u01b0ng v\u00e0 ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng xa t\u1ea1o ra m\u1eb7t b\u1ee5ng c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn v\u1ecb tr\u00ed sinh thi\u1ebft ho\u1eb7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh v\u1ec1 m\u00f3ng kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng m\u1eb7t l\u01b0ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng g\u1ea7n, trong khi nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i \u1edf phi\u1ebfn m\u00f3ng m\u1eb7t b\u1ee5ng l\u00e0 do t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng xa.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh t\u1ebf b\u00e0o s\u1eebng, ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng c\u00f2n ch\u1ee9a c\u00e1c d\u00f2ng t\u1ebf b\u00e0o kh\u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u1ebf b\u00e0o h\u1eafc t\u1ed1. Ch\u00fang c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u00edt h\u01a1n \u1edf trong da v\u00e0 th\u01b0\u1eddng n\u1eb1m tr\u00ean l\u1edbp \u0111\u00e1y v\u00e0 th\u00e0nh t\u1eebng c\u1ee5m nh\u1ecf g\u1ed3m 3\u20135 t\u1ebf b\u00e0o. \u1ede ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng, c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o h\u1eafc t\u1ed1 trong ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng s\u1ea3n xu\u1ea5t melanin, v\u00ec hai l\u00fd do: (1) h\u1ea7u h\u1ebft ch\u00fang, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng g\u1ea7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0 DOPA \u00e2m t\u00ednh, v\u00ec ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u1ecb enzyme \u0111\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t melanin; (2) c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o h\u1eafc t\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, DOPA d\u01b0\u01a1ng t\u00ednh, hi\u1ec7n di\u1ec7n ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng xa, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u1ecfi tia UV v\u00e0 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch ho\u1ea1t m\u1ea1nh tr\u01b0\u1edbc khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1ea3n xu\u1ea5t melanin. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, phi\u1ebfn m\u00f3ng kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a melanin.<\/p>\n<h2>N\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng<\/h2>\n<p>N\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi ph\u1ea7n l\u01b0ng v\u00e0 ph\u1ea7n b\u1ee5ng: ph\u1ea7n l\u01b0ng li\u00ean t\u1ee5c ph\u00eda xa v\u1edbi da m\u1eb7t l\u01b0ng c\u1ee7a ng\u00f3n, kh\u00e1c \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f4ng v\u00e0 tuy\u1ebfn b\u00e3 nh\u1eddn. N\u1eb1m tr\u00ean \u0111i\u1ec3m 1\/3 g\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ed1t ng\u00f3n xa, da c\u1ee7a n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n ph\u1ea3n \u00e1nh b\u00ean d\u01b0\u1edbi v\u00e0 ph\u00eda g\u1ea7n v\u00e0 t\u1ea1o th\u00e0nh ph\u1ea7n b\u1ee5ng c\u1ee7a n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i (H\u00ecnh 1.4) v\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c v\u1edbi ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng. Gi\u1edbi h\u1ea1n gi\u1eefa n\u1ebfp g\u1ea5p l\u01b0ng v\u00e0 b\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng l\u1edbp bi\u1ec3u b\u00ec (cuticle), m\u1ed9t d\u1ea3i s\u1eebng m\u1ecfng c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng g\u1eafn da c\u1ee7a m\u1eb7t l\u01b0ng ng\u00f3n v\u00e0o phi\u1ebfn m\u00f3ng (H\u00ecnh 1.6), tr\u00e1nh s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1t t\u1eeb m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng d\u01b0\u1edbi n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng v\u00e0 g\u00f3p ph\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng. C\u00e1c n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng b\u00ean bao quanh phi\u1ebfn m\u00f3ng, ph\u1ea7n n\u00e0y \u00edt nhi\u1ec1u n\u1eb1m b\u00ean d\u01b0\u1edbi ch\u00fang.<\/p>\n<figure id=\"attachment_108616\" aria-describedby=\"caption-attachment-108616\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108616\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-6.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-6.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-6-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-6-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-6-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-6-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-6-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-6-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108616\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.6 M\u1eb7t c\u1eaft ngang c\u1ee7a n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n, cho th\u1ea5y l\u1edbp bi\u1ec3u b\u00ec, m\u1ed9t l\u1edbp s\u1eebng d\u00e0y d\u00ednh v\u00e0o phi\u1ebfn m\u00f3ng<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng<\/h2>\n<p>Gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng cho ph\u00e9p phi\u1ebfn m\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1m ch\u1eb7t khi ph\u00e1t tri\u1ec3n theo chi\u1ec1u d\u1ecdc. V\u00ec l\u00fd do n\u00e0y, bi\u1ec3u m\u00f4 c\u1ee7a n\u00f3 s\u1eebng h\u00f3a t\u1ea1o th\u00e0nh ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi nh\u1ea5t c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng. L\u1edbp b\u00ec c\u1ee7a gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng n\u1eb1m tr\u00ean x\u01b0\u01a1ng ng\u00f3n xa, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n c\u00e1ch v\u1edbi m\u00e0ng x\u01b0\u01a1ng b\u1edfi m\u00f4 li\u00ean k\u1ebft, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee1 d\u01b0\u1edbi da. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao c\u00e1c b\u1ec7nh v\u1ec1 m\u00f3ng th\u01b0\u1eddng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn x\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ea1i sao c\u00e1c kh\u1ed1i u x\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a m\u00f3ng. L\u1edbp b\u00ec c\u1ee7a m\u00f3ng c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng t\u1ea1o th\u00e0nh nh\u00fa m\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c m\u00e0o b\u00ec ch\u1ea1y d\u1ecdc, v\u1edbi c\u00e1c mao m\u1ea1ch ch\u1ea1y song song b\u00ean trong. Eo m\u00f3ng (nail isthmus), v\u1ec1 m\u1eb7t l\u00e2m s\u00e0ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi d\u1ea3i onychodermal, ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho s\u1ef1 b\u00e1m d\u00ednh ch\u1eb7t gi\u1eefa phi\u1ebfn m\u00f3ng v\u00e0 gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nguy\u00ean ph\u00e1t trong s\u1ef1 t\u00e1ch m\u00f3ng (onycholysis).<\/p>\n<h2>R\u00e3nh d\u01b0\u1edbi m\u00f3ng<\/h2>\n<p>R\u00e3nh d\u01b0\u1edbi m\u00f3ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi n\u01a1i phi\u1ebfn m\u00f3ng t\u00e1ch ra kh\u1ecfi c\u00e1c m\u00f4 b\u00ean d\u01b0\u1edbi. C\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a n\u00f3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 da c\u1ee7a ph\u1ea7n m\u1ec1m, c\u00f3 l\u1edbp h\u1ea1t v\u00e0 l\u1edbp s\u1eebng d\u00e0y (H\u00ecnh 1.7).<\/p>\n<figure id=\"attachment_108617\" aria-describedby=\"caption-attachment-108617\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108617\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-7.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-7.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-7-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-7-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-7-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-7-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-7-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-7-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108617\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.7 M\u1eb7t c\u1eaft ngang c\u1ee7a ph\u1ea7n xa m\u00f3ng: phi\u1ebfn m\u00f3ng t\u00e1ch ra \u1edf r\u00e3nh d\u01b0\u1edbi m\u00f3ng, cho th\u1ea5y m\u1ed9t l\u1edbp s\u1eebng d\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra th\u00f4ng qua qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1eebng h\u00f3a v\u1edbi m\u1ed9t l\u1edbp h\u1ea1t, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 l\u1edbp da \u1edf l\u00f2ng b\u00e0n ch\u00e2ng<\/figcaption><\/figure>\n<h2>M\u1ea1ch m\u00e1u m\u00f3ng<\/h2>\n<p>C\u00e1c mao m\u1ea1ch m\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u01a1n v\u1ecb m\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng theo nhi\u1ec1u con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c nhau t\u00f9y theo v\u1ecb tr\u00ed (H\u00ecnh 1.8). C\u00e1c mao m\u1ea1ch c\u1ee7a n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n ch\u1ea1y song song v\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t da, theo \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecdc v\u1edbi c\u00e1c v\u00f2ng d\u1ecdc \u1edf xa. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00fang l\u00e0 kho\u1ea3ng 30 m\u1ed7i 5 mm, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u00ecn th\u1ea5y b\u1eb1ng k\u00ednh soi da \u1edf \u0111\u1ed9 ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i 20\u201340\u00d7 (H\u00ecnh 1.9). S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c mao m\u1ea1ch \u1edf n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n l\u00e0 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ec7nh li\u00ean k\u1ebft, n\u01a1i ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u cho m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u00e0 theo d\u00f5i.<\/p>\n<figure id=\"attachment_108618\" aria-describedby=\"caption-attachment-108618\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108618\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-8.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-8.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-8-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-8-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-8-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-8-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-8-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-8-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108618\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.8 H\u00ecnh \u1ea3nh gi\u1ea3i ph\u1eabu c\u00e1c mao m\u1ea1ch \u1edf m\u00f3ng: \u1edf gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng ch\u00fang ch\u1ea1y song song v\u1edbi nhau theo chi\u1ec1u d\u1ecdc<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_108619\" aria-describedby=\"caption-attachment-108619\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108619\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-9.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-9.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-9-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-9-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-9-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-9-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-9-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-9-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108619\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.9 C\u00e1c mao m\u1ea1ch \u1edf n\u1ebfp g\u1ea5p m\u00f3ng g\u1ea7n ch\u1ea1y song song v\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t da v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng k\u00ednh soi da<\/figcaption><\/figure>\n<p>C\u00e1c mao m\u1ea1ch c\u1ee7a ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng v\u00e0 r\u00e3nh d\u01b0\u1edbi m\u00f3ng c\u00f3 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi c\u00e1c mao m\u1ea1ch \u1edf da, trong khi c\u00e1c mao m\u1ea1ch c\u1ee7a gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac gi\u1ea3i ph\u1eabu \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, v\u00ec ch\u00fang ch\u1ea1y song song v\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t phi\u1ebfn m\u00f3ng theo c\u00e1c m\u00e0o d\u1ecdc c\u1ee7a l\u1edbp b\u00ec gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng (H\u00ecnh 1.10). Ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u00e2n tay v\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1ecf m\u00e0u \u0111\u1ecf theo chi\u1ec1u d\u1ecdc d\u01b0\u1edbi phi\u1ebfn m\u00f3ng xa. Khi mao m\u1ea1ch b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng, v\u1ebft xu\u1ea5t huy\u1ebft xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecdc nh\u1ecf m\u00e0u \u0111en (xu\u1ea5t huy\u1ebft t\u1eebng m\u1ea3nh).<\/p>\n<figure id=\"attachment_108620\" aria-describedby=\"caption-attachment-108620\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-108620\" src=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-10.jpg\" alt=\"Gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng\" width=\"1200\" height=\"1200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-10.jpg 1200w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-10-400x400.jpg 400w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-10-800x800.jpg 800w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-10-280x280.jpg 280w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-10-768x768.jpg 768w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-10-350x350.jpg 350w, https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-va-sinh-ly-cua-mong-10-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-108620\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh 1.10 C\u00e1c mao m\u1ea1ch gi\u00e3n n\u1edf \u1edf ph\u1ea7n xa c\u1ee7a gi\u01b0\u1eddng m\u00f3ng \u1edf ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00e2n tay m\u1ea1nh, c\u00f3 h\u00ecnh d\u1ea1ng d\u1ecdc \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh<\/figcaption><\/figure>\n<h2>S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u00f3ng<\/h2>\n<p>S\u1ef1 t\u1ea1o th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi k\u1ef3 ph\u00f4i thai (kho\u1ea3ng tu\u1ea7n th\u1ee9 15) cho \u0111\u1ebfn khi ch\u1ebft.<\/p>\n<p>T\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng trung b\u00ecnh c\u1ee7a m\u00f3ng tay l\u00e0 3 mm\/ th\u00e1ng v\u00e0 m\u00f3ng ch\u00e2n l\u00e0 1 mm\/ th\u00e1ng. S\u1ef1 m\u1ecdc l\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ee7a m\u00f3ng sau khi b\u1ecb nh\u1ed5 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n 4\u20136 th\u00e1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u00f3ng tay v\u00e0 t\u1ed1i \u0111a 1 n\u0103m \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u00f3ng ch\u00e2n.<\/p>\n<p>T\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u00f3ng \u0111\u1ea1t m\u1ee9c t\u1ed1i \u0111a \u1edf tu\u1ed5i tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u00e0 gi\u1ea3m d\u1ea7n khi gi\u00e0 \u0111i, b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi m\u1ed9t s\u1ed1 y\u1ebfu t\u1ed1, bao g\u1ed3m y\u1ebfu t\u1ed1 th\u1eddi ti\u1ebft, b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 thu\u1ed1c.<\/p>\n<h2>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh v\u1ec1 gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00e0 sinh l\u00fd m\u00f3ng<\/h2>\n<ol>\n<li>Phi\u1ebfn m\u00f3ng v\u00f9ng l\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng g\u1ea7n v\u00e0 phi\u1ebfn m\u00f3ng v\u00f9ng b\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng xa.<\/li>\n<li>Ngay c\u1ea3 khi phi\u1ebfn m\u00f3ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eafc t\u1ed1, ch\u1ea5t n\u1ec1n m\u00f3ng v\u1eabn ch\u1ee9a c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o h\u1eafc t\u1ed1 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng s\u1ea3n xu\u1ea5t melanin.<\/li>\n<li>L\u1edbp bi\u1ec3u b\u00ec c\u00f3 vai tr\u00f2 b\u1ea3o v\u1ec7 quan tr\u1ecdng.<\/li>\n<li>M\u00f3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u1eadm, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0. V\u00ec v\u1eady, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u00f3ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng sau khi \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n v\u00e0i th\u00e1ng.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/h2>\n<ol>\n<li>Zaias N (1990) The nail in health and diseases, 2nd edn. Appleton &amp; Lange, Connecticut<\/li>\n<li>Perrin C, Michiels JF, Pisani A, Ortonne JP (1997) Anatomic distribution of melanocytes in normal nail unit: an immunohistochemical investigation. Am J Dermatopathol 19:462\u2013467<\/li>\n<li>Perrin C (2008) The 2 clinical subbands of the distal nail unit and the nail isthmus. Anatomical explanation and new physiological observations in relation to the nail growth. Am J Dermatopathol 30:216\u2013221<\/li>\n<li>Cutolo M, Sulli A, Smith V (2013) How to perform and interpret capillaroscopy. Best Pract Res Clin Rheumatol 27(2):237\u2013248<\/li>\n<\/ol>\n<p><em><strong>Gi\u1ea3i ph\u1eabu sinh l\u00fd c\u1ee7a m\u00f3ng &#8211; BS Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n Minh V\u0169 d\u1ecbch<\/strong><\/em>, t\u1ea3i file <a href=\"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Giai-phau-sinh-ly-mong-BS-Truong-Tan-Minh-Vu-dich.pdf\">t\u1ea1i \u0111\u00e2y<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f3ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng d\u1ee5ng quan tr\u1ecdng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c khi m\u00f3ng b\u1ecb thi\u1ebfu ho\u1eb7c m\u1ea5t ch\u1ee9c n\u0103ng. C\u00f4ng d\u1ee5ng r\u00f5 nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u00f3ng tay l\u00e0 \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed b\u00e0n tay, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 th\u1ea5p c\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng quan tr\u1ecdng kh\u00e1c, nh\u01b0 gi\u00e1 tr\u1ecb b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a phi\u1ebfn m\u00f3ng [&#8230;]\n","protected":false},"author":1,"featured_media":108611,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-108610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-y-te-suc-khoe"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108610"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108670,"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108610\/revisions\/108670"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vnras.com\/drug\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}